Dữ liệu lớn: Tìm hiểu hướng dẫn của Chính phủ Úc về thông tin cá nhân trong việc lưu giữ, chia sẻ trong các hệ thống thông tin (phần 1) 

Trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0 tất cả đều được số hóa, từ dây chuyền sản xuất đến những giao dịch hàng ngày giữa con người với nhau. Mọi thông tin đều được lưu giữ, chia sẻ công khai hay trong các phạm vi nhất định đều phụ thuộc vào tổ chức lắm giữ thông tin và quy định của pháp luật...

Tuy nhiên đối với thông tin về cá nhân con người lại là vấn đề nhạy cảm, không dễ dàng có thể quy định một cách chi tiết, cụ thể trong thời đại các hệ thống thông tin bùng nổ như hiện nay, việc quản lý, phân tách các loại thông tin cá nhân càng cần được hiểu rõ tránh gây ảnh hưởng đến đời sống riêng tư của con người. Trong bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu hướng dẫn của Chính phủ Úc về thông tin cá nhân trong việc lưu giữ, chia sẻ trong các hệ thống thông tin.

 Theo Điều 38 của Bộ luật Dân sự Việt Nam đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 24 tháng 11 năm 2015 có quy định rất rõ về Quyền bí mật đời tư, trong đó quy định rõ: Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ; Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền; Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật. Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.[1] Vậy thông tin cá nhân là gì?

  1. Khái niệm “thông tin cá nhân”

Thông tin cá nhân là khái niệm rất rộng và trong hầu hết các trường hợp, cho dù thông tin có phải là thông tin cá nhân hay không là một câu hỏi đơn giản. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể câu hỏi này không được rõ ràng và câu trả lời sẽ tùy thuộc vào từng bối cảnh và hoàn cảnh.

Đối với việc xử lý thông tin cá nhân của nước Úc, đối với trường hợp thông tin cá nhân không chắc chắn, Văn phòng Ủy viên Thông tin Úc (OAIC) khuyến khích các đối tượng không hiểu sai bằng cách xử lý thông tin như là thông tin cá nhân và xử lý theo các Nguyên tắc Quyền riêng tư của Úc (APPs). Ngoài ra còn bị bị ràng buộc bởi Đạo luật bảo mật 1988 (Đạo luật bảo mật).

Hướng dẫn này của chính phủ Úc nhằm mục đích hướng dẫn các tổ chức, cá nhân xử lý các yếu tố cần xem xét khi quyết định xem thông tin có phải là thông tin cá nhân hay không khi chia sẻ, lưu giữ thông tin trong các hệ thống thông tin. Các ví dụ được cung cấp chỉ nhằm mục đích minh họa.

  1. Đạo luật bảo mật định nghĩa “thông tin cá nhân” như thế nào?

Đạo luật bảo mật định nghĩa “thông tin cá nhân” như sau:

Thông tin hoặc ý kiến về một cá nhân được xác định hoặc một cá nhân có thể xác định hợp lý: (a) liệu thông tin hoặc ý kiến đó có đúng hay không; và (b) liệu thông tin hoặc ý kiến có được ghi dưới dạng tài liệu hay không. ’

Định nghĩa này trung lập về mặt công nghệ để đảm bảo đủ linh hoạt để bao quát cả những thay đổi trong các hành động xử lý thông tin sau này. Định nghĩa này cũng phù hợp với các tiêu chuẩn và tiền lệ quốc tế.

Các loại hình thông tin cá nhân

Thuật ngữ “thông tin cá nhân” bao gồm một loạt thông tin.

Một số loại thông tin khác nhau được công nhận rõ ràng là thông tin cá nhân theo Đạo luật bảo mật. Ví dụ: sau đây là tất cả các loại thông tin cá nhân:

- Thông tin nhạy cảm (bao gồm thông tin hay ý kiến về nguồn gốc chủng tộc hoặc sắc tộc của một cá nhân, quan điểm chính trị, tín ngưỡng tôn giáo, khuynh hướng tình dục hoặc hồ sơ tội phạm, miễn là thông tin hoặc ý kiến khác đáp ứng được định nghĩa thông tin cá nhân

- Thông tin về sức khỏe (cũng là thông tin nhạy cảm)

- Thông tin về tín dụng

- Thông tin về hồ sơ nhân viên (phụ thuộc vào các trường hợp được áp dụng tại nguyên tắc bảo mật của Chính phủ Úc cho khu vực tư nhân)

- Thông tin về số hồ sơ thuế

Mặc dù không được công nhận rõ ràng dưới dạng thông tin cá nhân theo Đạo luật bảo mật, nhưng thông tin có thể được công nhận rõ ràng là thông tin cá nhân theo luật khác. Ví dụ: theo Luật Viễn thông (Ngăn chặn và Truy cập) Đạo luật năm 1979 (Cth), một số dữ liệu viễn thông nhất định (đôi khi được gọi là 'siêu dữ liệu') được coi là thông tin cá nhân khi được sử dụng cho các mục đích của Đạo luật bảo mật.

Tuy nhiên, thông tin không nhất thiết phải được công nhận rõ ràng là thông tin cá nhân để cấu thành thông tin cá nhân theo Đạo luật bảo mật. Các loại thông tin là thông tin cá nhân thì không có giới hạn và có thể khác nhau rất nhiều.

Hơn nữa, định nghĩa về thông tin cá nhân không giới hạn thông tin về cuộc sống cá nhân hoặc gia đình của một cá nhân, mà mở rộng đến bất kỳ thông tin hoặc ý kiến nào về cá nhân đó, từ đó thông tin đó được xác định hợp lý. Thông tin đó có thể bao gồm thông tin về hoạt động kinh doanh hoặc công việc của một cá nhân.

Thông tin cá nhân có thể là thông tin nhạy cảm và bí mật cho đến thông tin có sẵn công khai. Định nghĩa này cũng làm rõ rằng thông tin sẽ là thông tin cá nhân ngay cả khi nó không chính xác.

Những ví dụ chung về thông tin cá nhân

          1. Thông tin về đời tư hoặc cuộc sống gia đình của một cá nhân

          - Tên, chữ ký, địa chỉ nhà riêng, địa chỉ email, số điện thoại, ngày sinh, hồ sơ y tế, chi tiết tài khoản ngân hàng và thông tin chi tiết về việc làm của một người thông thường sẽ cấu thành thông tin cá nhân

          2. Thông tin về thói quen và tập quán làm việc của một cá nhân

          - Thông tin chi tiết về việc làm của một người, ví dụ như địa chỉ nơi làm việc, chi tiết liên hệ, lương, chức danh và thói quen làm việc.

          - Một số thông tin về doanh nghiệp - ví dụ, thông tin về khoản vay của một nhà giao dịch duy nhất để mua các công cụ cho doanh nghiệp của họ hoặc thông tin về việc sử dụng tiện ích - có thể là thông tin cá nhân về nhà giao dịch duy nhất

          3. Bình luận hoặc ý kiến về một người

          - Trong một số trường hợp nhất định, ý kiến của trọng tài về sự nghiệp, hiệu suất, thái độ và năng khiếu của người nộp đơn xin việc là ‘thông tin cá nhân’ vì đó là thông tin về người đó. Ý kiến của trọng tài cũng có thể là thông tin cá nhân về trọng tài giả sử họ cung cấp thông tin về quan điểm của trọng tài về một chủ đề cụ thể. Tương tự như vậy, ý kiến của người được ủy thác về các vấn đề và hành vi của người bị phá sản có thể là thông tin cá nhân về của cả người bị phá sản và người được ủy thác.

          - Ý kiến về các thuộc tính của một cá nhân dựa trên thông tin khác về họ, chẳng hạn như ý kiến được hình thành về giới tính và sắc tộc của một cá nhân, dựa trên thông tin như tên của họ hoặc ngoại hình của họ. Đây sẽ là thông tin cá nhân về cá nhân đó ngay cả khi thông tin đó không chính xác.

          - Thông tin hoặc ý kiến suy luận về một cá nhân từ hoạt động của họ, chẳng hạn như thị hiếu và sở thích của họ từ các giao dịch mua hàng trực tuyến mà họ đã thực hiện bằng thẻ tín dụng hoặc từ lịch sử duyệt web của họ

Làm thế nào bạn có thể quyết định đó là “thông tin cá nhân” hay không?

Để được coi là thông tin cá nhân thì thông tin đó cần phải:

1. Về một cá nhân đã xác định

2. Về một cá nhân có thể xác định hợp lý

Điều quan trọng cần nhớ là các quyết định về việc liệu thông tin có phải là thông tin cá nhân hay không phải được thực hiện trên cơ sở từng trường hợp cụ thể, và phải xem xét đến cả hoàn cảnh và bối cảnh cụ thể của tình huống.

Một số thông tin có thể không phải là thông tin cá nhân khi chỉ có thông tin đó được xem xét. Tuy nhiên, khi được kết hợp với các thông tin khác (hoặc có thể truy cập) của một tổ chức, nó có thể trở thành "thông tin cá nhân". Do đó, thông tin nắm giữ có thể là linh hoạt và đặc điểm thông tin có thể thay đổi theo thời gian.

1. Khi nào thì thông tin về một cá nhân được xác định hay một cá nhân được xác định hợp lý?

Thông tin là ‘về’ một cá nhân khi có sự kết nối giữa thông tin và cá nhân. Đây là vấn đề thực tế, và sẽ phụ thuộc vào ngữ cảnh và hoàn cảnh của từng trường hợp cụ thể.

Ví dụ: thông tin sẽ là ‘về’ một người mà người đó là đối tượng của thông tin hoặc ý kiến. Điều quan trọng cần nhớ là thông tin có thể có nhiều vấn đề về chủ thể - vì vậy trong nhiều trường hợp, điều này sẽ không khó thiết lập.

Ví dụ 1: Tên, số điện thoại và địa chỉ email của Jane được một doanh nghiệp hoặc cơ quan chính phủ thu thập để tạo hồ sơ liên hệ khách hàng. Hồ sơ liên hệ khách hàng của Jane cấu thành thông tin cá nhân vì cô ấy là chủ thể của hồ sơ.

Ví dụ 2: Một trường tư phát hành một bài báo trong một bản tin về một sự kiện thể thao địa phương, trong đó bao gồm thông tin về hiệu suất của nhiều sinh viên khác nhau, bao gồm cả Bob và Lisa. Vì Bob và Lisa là (hai trong số nhiều) đối tượng của bài viết, nên bài viết chứa thông tin cá nhân của họ.

Thông tin cũng sẽ là 'về' một người nào đó khi thông tin đó tiết lộ hoặc truyền tải một cái gì đó về họ - thậm chí ngay cả khi ban đầu người đó có thể không phải là một vấn đề của thông tin.

Ví dụ 1: Mã số khách hàng (không phải là tên của người đó) của đại lý của Kim xuất hiện trong danh sách những người nhận lợi ích. Vì việc đưa mã số khách hàng của anh ta vào danh sách này cho biết anh ta là người nhận lợi ích nên đây sẽ là thông tin cá nhân của Kim (giả sử Kim cũng được xác định hợp lý từ mã số khách hàng của anh ta - xem phần 2). Đối với đại lý, có một sự kết nối rõ ràng giữa mã số khách hàng và Kim.

Ví dụ 2: Thông tin mà Sue được sinh ra với hội chứng rượu bào thai cho thấy rằng người mẹ sinh học của cô đã tiêu thụ rượu trong khi mang thai cô. Do đó, thông tin này có thể là thông tin cá nhân về mẹ của Sue và Sue.

Ví dụ 3: Xe của Miro bị hỏng và anh ta yêu cầu công ty bảo hiểm chi trả chi phí sửa chữa. Công ty bảo hiểm của anh ta thuê một nhà điều tra độc lập để kiểm tra chiếc xe và xác định nguyên nhân của sự cố. Báo cáo của điều tra viên đề cập đến một số vấn đề cơ khí, và kết luận rằng 'chủ nhân đã gây ra sự cố do lái xe cẩu thả'. Trong khi báo cáo của điều tra viên không nêu tên hoặc nói đến cá nhân Miro - chủ đề chính của báo cáo là chiếc xe của Miro – nhưng ý kiến của nhà điều tra cũng truyền tải một cái gì đó về Miro. Cụ thể, một ý kiến cho rằng Miro đã lái chiếc xe theo một cách đặc biệt. Vì vậy, các phần trong báo cáo của điều tra viên có thể nói về Miro cũng như về chiếc xe của anh ta. Vì Miro được xác định một cách hợp lý từ thông tin trong báo cáo (xem phần 2), nên nó có thể cấu thành thông tin cá nhân của anh ta.

Thông tin có thể có các mức độ kết nối khác nhau với một cá nhân và vẫn là thông tin cá nhân. Tuy nhiên, tại một số điểm, sự kết nối giữa thông tin và một cá nhân sẽ là quá xa để thông tin là thông tin cá nhân.

Kết luận

Đối với mỗi loại hình thông tin khi chia sẻ cần phải hiểu rõ đấy là thông tin gì, có nhạy cảm hay không và xác định được đấy có phải là thông tin cá nhân hay không để đưa ra quyết định chia sẻ, tránh gây phiền toái tới người có thông tin cá nhân. Bài viết này chỉ tập trung tìm hiểu về quy định đời tư của Bộ luật dân sự Việt Nam và sự hướng dẫn của Chính phủ Úc trong việc hướng dẫn, xác định các loại hình thông tin cá nhân, thế nào thì thông tin về một cá nhân được xác định hay một cá nhân được xác định hợp lý, ngoài ra còn các ví dụ về việc xác định thông tin cá nhân.

Trong các bài viết tiếp theo chúng ta sẽ cùng tìm hiểu hướng dẫn của Chính phủ Úc về thông tin khi nào xác định hoặc xác định hợp lý của một cá nhân trong từng hoàn cảnh cụ thế, ngoài ra còn tìm hiểu về Bản chất và số lượng của thông tin; Ai sẽ nắm giữ và có quyền truy cập vào thông tin; Các thông tin khác có sẵn (hoặc đã biết) đối với người nhận và khả năng sử dụng thông tin đó để xác định một cá nhân nào đó, trong đó có các ví dụ minh họa để hiểu hơn về thông tin khi lưu giữ, chia sẻ trong các hệ thống thông tin.

Bùi Hồng Hiếu

 

Tài liệu tham khảo

[1]. Bộ luật dân sự Việt Nam số 91/2015/QH13 ngày 24 tháng 11 năm 2015 của Quốc hội Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua .

[2] Tài liệu hướng dẫn về của Chính phủ Úc về thông tin cá nhân trong việc lưu giữ, chia sẻ trong các hệ thống thông tin tại địa chỉ http://oaic.gov.au, truy cập ngày 18/8/2018

[3] Đạo luật bảo mật 1988 của Úc tại địa chỉ  https://www.legislation.gov.au, truy cập ngày 18/8/2018

[4] Tìm hiểu thông tin tại địa chỉ https://en.wikipedia.org, truy cập ngày 26/8/2018.

57 Go top

Ý kiến về Trang thông tin điện tử Cục Tin học hóa?



THÔNG KÊ TRUY CẬP
  • Người trực tuyến Người trực tuyến
    • Khách Khách 26
    • Thành viên Thành viên 0
    • Tổng Tổng 26
    • Tổng lượt truy cập: Tổng lượt truy cập: 10409735